"Echte aanrader. Elke aflevering een verrassing" - Trouw"True crime avant la lettre. Een muzikale geschiedenis-podcast zoals je die nog nooit gehoord hebt." - VPRO"Geweldig. Wat een feest."
- NPO Radio 1, Langs de lijn e.o.

Lagelieder, hoe verhalen blijven doorzingen. Luister op Spotify, Apple, Google podcast en alles.

Over


"Lagelieder is een volslagen unieke podcast. Van die verhalen die in audio MOETEN. Een showcase qua nationale podcastenarij." - Podpraat"Elke aflevering is echt een trip." - VPRO

Lagelieder voert over liederlijke landweggetjes en blinkende brinken. Door winkelstraten en duistere stegen. Langs mythes en memes. Met dappere dienstmeiden en diverse doden. Naar bruine kroegen en archieven. Via liedspecialisten en lokale experts.

Elke aflevering trekken we een oude opname van een vergeten volksliedje tevoorschijn en gaan ermee op pad. Op zoek naar verhalen over en achter dat liedje. Is er nog iets van terug te vinden? Wat valt er nog over te vertellen?

Lagelieder gaat over hoe verhalen sterven en werken, toen en nu, maar vooral: hoe ze steeds maar blijven doorzingen.

Een podcast van Michiel van de Weerthof en Lot Broos voor KRO-NCRV en NPO Radio 5. In samenwerking met het Meertens Instituut: Martine de Bruin en Theo Meder.
Alle oude liedopnames komen uit de Liederenbank
Heruitvoering door Moi, le voisin
Eindredactie: Marcel Ermers, Editing en sound design: Michiel van de Weerthof, Mastering: Floris van Bergeijk, Ontwerp: Frank Stienen. Mede mogelijk gemaakt door de gemeente 's-Hertogenbosch. Eeuwige dank aan Ate Doornbosch!


Ate Doornbosch


De podcastserie is geïnspireerd op het werk van volkskundige en presentator Ate Doornbosch (1926-2010) die halverwege de 20ste eeuw door heel Nederland reisde en volksliedjes opnam voordat deze dreigden te verdwijnen.De nummers werden in die periode uitgezonden in het populaire radioprogramma Onder De Groene Linde (1955-1993), een van de langst lopende programma's uit de Nederlandse omroepgeschiedenis. In totaal zijn er zo'n 1370 afleveringen gemaakt.Sinds 2007 zijn de opnames van Ate en zijn voorganger Will Scheepers te vinden in de databank van het Meertens Instituut; de Liederenbank.

Makers


"Lot en Michiel maken met hun maffe aanpak van iedere aflevering een klein avontuur." - Vink, NPO Radio 1"Van de Weerthof is een zeer ervaren en eigenzinnige maker, die zich duidelijk met hart en ziel op dit project heeft gestort." - VPRO

Lot Broos is dramaturg, redacteur en docent Nederlands. Michiel van de Weerthof is podcastmaker, sound designer en eindredacteur. (horens.audio en maker van oa de podcast GEEL.) Allebei zijn ze muzikant. Onder andere in de band Moi, le voisin.

#1. Kop van romp


Volgens een liedje uit Leiden heeft een dienstmeid een dief onthoofd. Is dit écht gebeurd? Hoe langer we zoeken, hoe waargebeurder het wordt. En blijkt er op veel meer plekken flink met de bijl te zijn gezwaaid.

• Luister op Spotify, Apple, Google podcast en alles.
Het originele lied en info op de Liederenbank


Extra info

De zanger uit de opname is Wouter Bodrij (1904 - 1988). Hij kwam uit een groot Leids gezin met meer dan elf kinderen. Hij was blikslager en werkte in een conservenfabriek. Hij leerde de vele liederen die hij kende van zijn ouders en grootmoeder, buurtbewoners, kennissen en straatzangers. In het boek van zijn hand 'Een stem uit de achterbuurt' (ca. 1981) vertelde hij over zijn jeugdherinneringen in Leiden. Hierin vertelt hij ook over het lied 'Het was op een zaterdagavondje laat'.Het repertoire van Wout op de Liederenbank
Interview met Jan Bodrij, de zoon van Wout


Oorsprong

Het lied 'Het was op een zaterdagavondje laat' en varianten zijn zeer waarschijnlijk mutaties van de middeleeuwse ballade 'Heer Halewijn'.De verleidelijke Halewijn lokt jonge vrouwen naar het bos, die nooit meer terugkeren. Ook een slimme prinses wil naar hem toe. Je raadt het al, met een list weet ze Halewijn te onthoofden ('want maagdenbloed dat spreidt zo breed')
De koning is blij dat zijn dochter levend teruggekomen is. Er is een feestmaal, met het afgehakte hoofd op tafel.
Het lied is op band gezet door onder andere folkgroepen RUM en Fungus, maar is ook dankbaar materiaal voor meerdere metalversies en zelfs een opera.


In deze aflevering: José Zweekhorst, Jan de Geus van het Jordan MLU, Slagerij de Molen te Utrecht, Lisa Lucassen, verhaalhulplijn Theo Meder en liedhulplijn Martine de Bruin.Doorgevers: Richard den Haring, Marco Raaphorst en Corinne Heyrman.Hartelijk dank: Alka Swart en Henka Heemskerk, Erfgoed Leiden, de Siebel en alle bloemrijke figuren aan de Keizersgracht.

#2. Drie broeders


• Aflevering 2 verschijnt op 8 juni.

Een pastoor uit Deurne zingt een behoorlijk raar liedje. We gaan op pad door Brabant en belanden via de kerk in de nogal rekbare wereld van de sprookjes.

#2. Drie broeders


Op pad door Brabant. Via de kerk belanden we in de Efteling en de nogal rekbare wereld van de sprookjes. En dat door een raar oud liedje van een pastoor uit Deurne.• Luister op Spotify, Apple, Google podcast en alles.
Het originele lied en info op de Liederenbank


Sprookjes

De officiële verzameling van de gebroeders Grimm telt 200 exemplaren. Net als vele andere sprookjes is ook KHM138 (oftewel het leugensprookje Knoest en zijn drie zonen) niet in ons collectief geheugen terecht gekomen.In de verzameling van Grimm staan ook enkele sprookjes die honderd jaar eerder al door Moeder de Gans (Charles Perrault) waren opgetekend. In de versie van Perrault overleeft Doornroosje het ter nauwernood. De moeder van de prins wil Doornroosje namelijk opeten. En in Roodkapje is het 'opeten' wel héél duidelijk een allegorie op de puberteit en het verlies van onschuld. Die versie is dan ook niet terug te vinden in de Efteling.


(Nep-)latijn

Het bekendste nep-latijn is wellicht het Lorem Ipsum, gebruikt als tijdelijke tekstvulling in de grafische industrie. Een tekst die teruggaat tot een letterzetter rond 1500. De oorsprong zijn secties van Cicero uit 45 voor Christus, maar zijn met de eeuwen verbasterd geraakt.Ook in de muziek komt veel (nep-)latijn voor. Het bekendste zijn waarschijnlijk de themesong van Mister Bean (die vaak in de kerk wordt uitgevoerd) en het iets minder kerkelijk gewaardeerde Sadeness van Enigma.Hieronder een hele haffel (pop-)muziek met (nep-)latijn.


Extra info

De zanger uit de opname is Franciscus Geboers (1907 - 1993). De liedjes die hij kende leerde hij van zijn grootvader uit 1847, die als voorwerker bij de gemeente Asten werkte. Deze grootvader had de liederen geleerd van zijn vader, uit 1820, die koetsier was op de 'Keulse Kar', een traject voor openbaar vervoer per koets van Breda naar Keulen. 's Avonds na het werk zongen de koetsiers liederen in café's, allemaal 'De Keulse Kar' genaamd.Franciscus zelf werd pastoor en leraar Frans op het Seminarie in Sint Michielsgestel.Het repertoire van Franciscus op de Liederenbank

Links: Franciscus Geboers, Rechts: Ate Doornbosch


In deze aflevering: De Sint Jan en de Schola Cantorum in Den Bosch, Jeroen Felix, Marjorie Lieben en Emma van Aalst, Verhaalhulplijn Theo Meder en liedhulplijn Martine de Bruin, Karin Koppelmans en Danielle Schepers van De Efteling. En natuurlijk alle argeloze bezoekers die ons wilden vertellen over hun sprookjes. Dank jullie wel!

#3. Hoort vrienden


• Aflevering 3 verschijnt op 15 juni.

We achterhalen een moordlied uit West-Groningen. De hoofdrolspeler blijkt een fascinerend figuur. Hoe leeft de regio met deze dubieuze erfenis?

#3. Hoort vrienden hoort een lied


Een moordlied uit West-Groningen. Wordt Lagelieder ineens een true crime podcast? Op zoek naar de herkomst van een ‘gruwelijk en grafisch’ liedje waarin maar liefst vier doden vallen.Het originele lied en info op de Liederenbank


IJje Wijkstra

IJje Wijkstra blijft een ongrijpbaar figuur. Voor sommigen de incarnatie van de duivel, voor anderen een volksheld. IJje zelf is in zijn vele brieven en dagboeken ook ambigu over de reden achter zijn daad. Zodoende zijn er veel interpretaties, in de vorm van theaterstukken, proefschriften, liederen en zelfs een speelfilm.IJje Wijkstra op Wikipedia
Boek door Libbe Henstra
Teken van het Beest, speelfilm door Pieter Verhoeff


En zonder cliffhanger geen true crime natuurlijk...
Aflevering 4

#4. Wat thans weer is geschied


Het drama met de dode veldwachters bleef en blijft flink doorzingen. Hoe is dit een lied geworden? En hoe leeft de regio met deze dubieuze erfenis?


Luister alle muziek terug die aan de wieg stond van het nummer uit deze afleveringen.


Het drama spreekt ook nu nog tot de verbeelding, al is men de namen van de veldwachters grotendeel vergeten, in tegenstelling tot die van Wijkstra.

Voor aflevering 3 & 4 hebben we vele oude processen verbaal, brieven, verslagen en rapporten doorgespit. Toen de aflevering al klaar was troffen we nog een brief uit 2007 in het dossier. Hier een fragment:"Het heeft me verbaasd dat IJje Wijkstra een legende is geworden terwijl nagenoeg niemand de namen kent van de vier veldwachters welke hij op brute wijze heeft doodgeschoten en daarna de keel van heeft doorgesneden.Ik ben zelf politieagent binnen oa de gemeente Grootegast. Dezelfde plaats waar de vier veldwachters hebben gewoond en gewerkt. Het is teleurstellend om te zien dat de vermoorde collega’s nagenoeg zijn vergeten. Tot nu toe, zijn er helaas nooit straten, pleinen of wegen naar hen vernoemd. De dader IJje Wijkstra heeft door de jaren heen alle aandacht opgeëist. Nog steeds wordt zijn naam genoemd en niet die van de vier collega’s..."Hun namen zijn Mient van der Molen, Albertus Meijer, Jan Werkman en Hielke Hoving.


Ondanks de bloederige uitkomst voelen sommigen ook sympathie voor IJje Wijkstra. Luister maar deze piratenhit.


IJje overleed in 1941 aan tbc, enkele dagen nadat hij was overgeplaatst naar krankzinnigengesticht De Grote Beek in Woensel langs Eindhoven. Net als andere overleden 'bewoners' kreeg zijn graf een anoniem paaltje, nummer 13 in het geval van Wijkstra. Maar tot onze grote verrassing had iemand IJje een eigen grafsteen gegeven... over doorzingen gesproken


In deze afleveringen: Maestro Henk Helmus, Niels Scholtens, verhaalhulplijn Theo Meder en liedhulplijn Martine de Bruin.
Hartelijk dank: RTV Zulte en Peter Hermse, Dick Maas, Gemeente Westerkwartier, Kom op Verhoal.

De stemmen in deze aflevering werden vertolkt door vertelcollectief Kom op Verhoal:IJje Wijkstra - Gezinus Lambers
Aaltje Wobbes - Henny van der Laan
Overige stemmen - Henk Wierenga & Eelke Solle
• Zij spelen hun voorstelling IJje aans verteld op 9 sep., 29 en 30 okt.

#5. Santejee


• Aflevering 5 verschijnt op 29 juni.

We verdwalen in Noord-Drenthe, op zoek naar de slieder en de kierekarikee. Via kroegen en landweggetjes onderzoeken we de lol en zin van onzin.

#5. Santejee


We verdwalen in Noord-Drenthe, op zoek naar de slieder en de kierekarikee. Via kroegen en landweggetjes onderzoeken we de lol en zin van onzin.Het originele lied, varianten en info op de Liederenbank


Onzinliedjes

Oude én nieuwe muziek staat bol van de gezongen onzin. Hieronder een kleine verzameling.


In deze aflevering: Etymologische hulplijn Vivien Waszink, natuurhulplijn Jelle Hoogenboom en onze liedhulplijn van het Meertens instituut: Martine de Bruin.Dank aan alle lieve mensen in Roden, Eelde, Yde en de Punt, en nog extra voor Graetia, Dik, Jannes en iedereen in Cafe Boelens, Boekhandel Daan Nijman, Joost van Pagée, Femke Torensma, Lieven Heeremans.

#6. Op het kerkhof onder de steen


Een echte tranentrekker met een dode moeder leidt ons naar de Biesbosch en de virale geschiedenis van overlev(er)ing. Wat leren zombies en aanstekelijkheid ons over hoe we zèlf kunnen blijven doorzingen?Het originele lied, varianten en info op de Liederenbank


Zombieslakken

Die arme Barnsteenslak. Tot willoze slaaf gemaakt door een Leucochloridium paradoxum-infectie klimt 'ie naar de hoogste tak. En met die pulserende voelsprieten wordt 'ie het hapje voor elke vogel. Missie geslaagd, want dat is juist het doel van deze wonderlijke uitwas van de evolutie.In de vogelcloaca voelt de zombieparasiet zich thuis, wordt uitgepoept en zoekt een slak om volgende vogels aan te trekken.Ja, de natuur biedt ruimte voor zombies. En dat gaat er feestelijk aan toe. Kijk maar.


Muziek en aanstekelijkheid

Catchyness en muziekcognitie: toen we eenmaal aan deze insteek begonnen was het einde zoek. Wat een heerlijke materie. Met de hoeveelheid mogelijkheden van alleen al deze aflevering kunnen we een seizoen vullen.Meer publicaties, uitgebreide info en muziektestjes van Ashley Burgoyne en de Music Cognition Group


In deze aflevering: Zombiehulplijn Jan Doense, natuurhulplijn Jelle Hoogenboom, catchyness professor Ashley Burgoyne en onze liedhulplijnen van het Meertens instituut: Martine de Bruin en Theo Meder.Dank aan Niels Hendriksen, Sjaantje Jongmans, Ate Doornbosch, George Romero, Remco van de Kant en Costiaan Mesu.

Wat je niet zag

(en hopelijk ook niet hoort)


Half februari kregen we - net als iedereen - corona. Een licht griepje, zo leek het. Maar het bleef hangen. Dik vier maanden lang zijn we 2x zo oud geweest. Mistig en moe. Halve mensen. Post-covid.Er zijn van die dingen die we mensen kunnen afraden. Bijvoorbeeld het maken van een podcast met post-covid. Of een grootse promotie-mallemolen draaien terwijl die podcast al loopt, ook al is die nog niet af. Een sociaal leven hadden we amper. Wel heel veel middagdutjes.

op de bank

Dutje op premièredag vlak voordat we naar Hilversum reden voor ons optreden op NPO Radio 1.

Raar ook om met een niks-aan-de-hand-smoelwerk aanwezig te zijn in de publiciteit terwijl je overal je restjes energie voor moet opsparen en inplannen. Maar we wilden absoluut niet dat het zou gaan meespelen, of dat mensen het aan de podcast af konden horen.We hadden al een beetje geaccepteerd dat dit voortaan ons leven zou zijn. Een half leven. Gelukkig durf ik nu - 4 maanden later - eindelijk te zeggen dat ik weer een beetje de oude ben. Met Lot komt het ook wel goed. En nu duidelijk is dat Lagelieder toch best goed is geworden en best leuk wordt ontvangen durven we hier mee naar buiten te komen.Dus geen zorgen, we hebben geluk gehad: we zijn weer grotendeels de oude. Maar we zijn wel gi-gan-tisch achter gaan lopen. 😅 Oftewel: aflevering 6 komt ietsje later. Hopelijk met slechts een week vertraging. 🤞Duizendmaal dank aan eindredacteur Marcel Ermers, promokoningin Katja van Nus en bijspringende collega's. En duizendmaal dank aan jou, de luisteraar!

Liedjes


De originele opnames werden oorspronkelijk gemaakt voor het radioprogramma 'Onder de groene linde' (1957-1993) door Ate Doornbosch en anderen. liederenbank.nlDe herbewerkingen uit de podcast zijn gemaakt door Moi, le Voisin, en hier te beluisteren en bestellen.

Ate Doornbosch op locatie

Een selectie is te vinden op de cd-box/boek 'Onder de groene linde', 163 verhalende liederen uit de mondelinge overlevering', opgenomen door Ate Doornbosch e.a.' onder redactie van Louis Peter Grijp en Ineke van Beersum, uitgegeven door Meertens Instituut/Music & Words (Amsterdam/Hilversum, 2008).Hier te bestellen

Pers


Ate Doornbosch op locatie

Persbericht Lagelieder
Tegel 300 dpi
Luisterlinks van afleveringen op aanvraag.Lagelieder. Een muzikale podcast over liedjes, verhalen en overlevering. Elke aflevering trekken we een vergeten volksliedje tevoorschijn en gaan ermee op pad. Over liederlijke landweggetjes en blinkende brinken. Langs mythes en memes. Met dappere dienstmeiden en dolende doden.Deze liedjes vormen tevens een aanleiding om de mechanieken achter het fenomeen overlevering eens onder de loep te nemen. Met alle bijkomende zijpaadjes van dien.Lagelieder is een podcast van Michiel van de Weerthof en Lot Broos voor KRO-NCRV en NPO Radio 5, in samenwerking met het Meertens Instituut en Moi, le Voisin.


Contact


Katja van Nus - communicatie coordinator

Michiel van de Weerthof - maker

Contact


Lage lieder, lage lieden, lagelieden, lageliederen, lage liederen, lagelied, lageliede, lage liede, laag lieder, laaglieder, podcast, potkast, weerthof, weerdhof, kro, ncrv, #lagelieder